Verkennen, verdiepen, inspireren en samenwerken. Hoe kunnen we de route van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs soepel laten verlopen en zo de kansen van leerlingen vergroten? Daarover gaan experts uit het onderwijs, onderzoekers, ouders, leerlingen en maatschappelijk partners in gesprek tijdens het derde Gelijke Kansen Event op dinsdag 20 november in Amersfoort.
Ter gelegenheid van 10 jaar Gelijke Kansen Alliantie (GKA) organiseren vier regionale partners samen met de GKA, SKB Nederland, AVS en VNG vier Gelijke Kansen Events. Op 3 november in Breda, op 5 november in Groningen, op 20 november in Amersfoort en op 24 november in Rotterdam. Tijdens dit jubileum staan we stil bij de lessen en inzichten die de afgelopen 10 jaar zijn opgedaan en kijken we vooruit wat er nodig is om de komende jaren verder te bouwen aan kansengelijkheid. Elke bijeenkomst heeft een actueel hoofdthema dat wordt verbonden aan vraagstukken die spelen in de betreffende regio. Professionals vanuit het onderwijs, beleid en de wetenschap verbinden samen met maatschappelijke organisaties én jongeren wetenschappelijke kennis, praktijkervaringen en perspectieven.
Leren van elkaars aanpak
Het derde Gelijke Kansen Event – op 20 november in Amersfoort – draait om de vraag hoe we als onderwijsprofessionals nog beter kunnen samenwerken, zodat de overstap van het primair naar het voortgezet onderwijs voor iedere leerling zo kansrijk mogelijk verloopt. In Amersfoort en de regio Eemland staat deze route hoog op de agenda en wordt er al veel samengewerkt. Juist daarom is het waardevol om te laten zien wat al werkt, zodat we van elkaars aanpak kunnen leren. Dit event wordt georganiseerd in samenwerking met LEPOVO (het landelijk expertisecentrum po-vo) en Vanbasisnaarbrug. Eddie Denessen (Radboud Universiteit) en Pomme van de Weerd (Universiteit Utrecht), die onderzoek doen naar kansengelijkheid in het onderwijs en brede brugklassen, starten de dag met een keynote.
Marieke van Krugten, programmaleider kansrijk funderend onderwijs:
“De overstap van po naar vo is een sleutelmoment in het leven van een kind en bepaalt mede zijn of haar verdere schoolloopbaan. In Nederland selecteren we vroeger dan in veel andere landen, terwijl onderzoek laat zien dat hoe vroeger je selecteert, hoe meer de achtergrond van een leerling meeweegt in het niveau en onderwijskansen. Hoe kunnen we leerlingen meer rust en ruimte geven om door te groeien naar een passende plek in het voortgezet onderwijs? In dit Gelijke Kansen Event gaan we daarover in gesprek en denken we samen na over een zachte landing.”
Praten vanuit verschillende perspectieven
We voeren het gesprek het liefst vanuit zoveel mogelijk perspectieven: vanuit de wetenschap en de praktijk, maar ook vanuit leerlingen en hun ouders, die er in de praktijk mee te maken krijgen. Isa (15), vierdejaars vmbo-kader, vertelt waarom ze een voorstander is van later selecteren, bijvoorbeeld door middel van een brede brugklas. “Een klas met verschillende niveaus kan veel opleveren. Dat de een beter is in praktische opdrachten en de ander in theoretische, zie ik als een kans om elkaar te helpen. Je kunt zo gebruikmaken van elkaars talenten en samen leren.” Wat Ricardo (13), eerstejaars vmbo-kader, geholpen zou hebben, is als hij op zijn basisschool alvast kennis had gemaakt met praktijkonderwijs. “Op mijn basisschool was veel aandacht voor theorie, maar weinig voor de praktijk. Het ging nooit over dat je op de middelbare school ook iets met je handen zou kunnen doen. Daar kwam ik pas tijdens open dagen achter. Er ging een wereld voor me open, een die goed bij me past.”
Jasper de Jong, teamleider vo op de Waldheim in Baarn en voorzitter BAVO (Basisonderwijs-Voortgezet Onderwijs-overleg Eemland):
“Wanneer je de overstap van het primair naar het voortgezet onderwijs niet goed begeleidt, kan dat kansenongelijkheid vergroten. Terwijl iedere leerling het beste uit zichzelf moet kunnen halen. Het onderwijs vormgeven doen we samen als onderwijsprofessionals en daarom ben ik aanwezig bij het Gelijke Kansen Event. Ik wil met elkaar manieren verzinnen om het proces van de overstap nog beter te laten verlopen. Iedereen mag dat doen vanuit zijn eigen ervaringen en inzichten. Ik hoop op concrete ideeën die we de volgende dag al kunnen uitvoeren. En op grotere oplossingen die misschien meer tijd vragen, maar laten we beginnen met kleine stapjes die ook een groot resultaat kunnen hebben.”
Waarover praat jij mee in Amersfoort?
Een vast onderdeel van de Gelijke Kansen Events is de hackathon: een interactieve werksessie waarin deelnemers vanuit verschillende perspectieven samen met een concreet vraagstuk aan de slag gaan. Je verkent met elkaar waar kansen, knelpunten en oplossingen liggen. Aan het einde van elke sessie levert dat handvatten op om mee verder te bouwen aan een soepele overgang van po naar vo. Bij aanmelding geef je een top drie aan van onderstaande vraagstukken waarover je in gesprek wilt gaan.
Vraagstuk 1: De route po-vo voor nieuwkomers
Hoe zorgen we ervoor dat leerlingen die de Nederlandse taal nog niet (voldoende) beheersen op een passend niveau kunnen doorstromen? En hoe geven we ze ruimte en rust om de taal te leren, zodat ze vervolgens kunnen doorstromen op hun eigen niveau?
Vraagstuk 2: Opleiden en professionalisering
Waarin verschilt lesgeven op het po van lesgeven op het vo? En hoe verschilt de pabo van de lerarenopleiding? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er niet alleen op de opleiding, maar dat collega’s uit het po en vo ook in de praktijk van elkaar kunnen leren?
Vraagstuk 3: Later selecteren en op minder niveaus
Hoe zorgen we ervoor dat het schooladvies in groep 8 van leerlingen en ouders niet aanvoelt als een allesbepalend moment? Hoe laten we leerlingen vanuit de onderbouw doorgroeien naar het niveau dat bij ze past?
Vraagstuk 4: Beeldvorming praktijkonderwijs en vmbo
Dit vraagstuk gaat over wat het doet met kinderen als er in de samenleving gesproken wordt over ‘hoog’ en ‘laag’. Hoe kunnen we hier anders over praten en ervoor zorgen dat elk kind zich gezien en gewaardeerd voelt?
Vraagstuk 5: Samenwerken met ouders
Hoe zorgen we voor verbondenheid tussen ouders en de scholen bij de overstap van po naar vo? En hoe verliezen we de ouders die daarbij iets extra’s nodig hebben niet uit het oog?
Vraagstuk 6: Hoge verwachtingen
Ieder kind heeft zijn eigen ontwikkeling en groei. Hoe kunnen we leerlingen vanuit hun eigen talenten en capaciteiten feedback geven, zodat ze het beste uit zichzelf halen?
Meld je aan voor het Gelijke Kansen Event in Amersfoort!
Ben jij een onderwijsprofessional die zich bezighoudt met de overstap van groep 8 naar de brugklas? Of maak je als ouder of leerling die overstap zelf mee? Wil je meedenken over hoe we de gelijke kansen voor leerlingen kunnen vergroten door deze route soepel te laten verlopen? Dan zien we je graag bij het Gelijke Kansen Event!