‘Alle leerlingen verdienen gevoel van veiligheid, respect en verbondenheid’

Stytia de Leeuw, directeur van het Marnix Gymnasium, over haar aanpak om gelijke kansen op school te bevorderen in een multiculturele context. Met de school proberen ze tegenwicht te bieden tegen de polarisatie in de samenleving.

Geschreven door
Wouter
Op september 22, 2017
Ouderbetrokkenheid

 

 

“Het Marnix Gymnasium in Rotterdam is altijd een school geweest voor kinderen uit de stad en omliggende gemeenten. We zien al jaren een toenemend aantal leerlingen dat komt uit de binnenstad: de verhouding ligt nu rond de 90% uit de stad en 10% uit de regio. Van de stadsleerlingen tellen we 41% ACPG-leerlingen [Armoede Cumulatie Probleem Gebieden, red.]. Dat betekent dat de diversiteit in onze klassen toeneemt. Maar te veel van die leerlingen haakten na een paar jaar gymnasium toch af.”

 

Wat zien jullie veranderen op school?

“We merken dat de straatcultuur de school steeds meer binnendringt. Een voorbeeld: een docent sprak aan het begin van de les een leerling aan die zijn boeken niet bij zich had. De jongen reageerde met “je bent mij etnisch aan het profileren.” Dat soort situaties beïnvloeden het leerproces. De hele klas kijkt dan van: hoe gaat de lerares reageren? Zeker in de bovenbouw zijn leerlingen verbaal zo sterk dat zij docenten op allerlei manieren in verlegenheid brengen. Je merkt het in heftige taal en het uitlokken van emotionele reacties van docenten. Dat soort gedrag zien we hier in onze klassen toenemen langs diversiteits-issues.

 

Een ander voorbeeld: een leerlinge vertelde me dat ze door haar familie en vrienden wordt gezien als nerd, als ze haar huiswerk doet. Wij merken dat sommige leerlingen het niet willen toegeven als ze minder bij zijn dan anderen. Juist die leerlingen zijn vaak brutaal. Je ziet dan “huiswerk niet gemaakt” maar eigenlijk gaat het om een thuissituatie waar de ruimte om te werken niet geboden wordt. Dan zit je als docent in een spagaat tussen gedrag dat op school wordt verwacht en gedrag dat thuis wordt verwacht.”

 

En wat doe je dan, als docent?

“Wij gebruiken het programma De Transformatieve School, van onderzoeker Iliass El Hadioudi, socioloog en docent aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Er zit vaak een mismatch tussen wat die leerlingen thuis mee krijgen, wat ze in hun straatcultuur meekrijgen, en wat op school verwacht wordt. Met het programma van El Hadioudi trainen we docenten om beter op individueel niveau te herkennen wat leerlingen met verschillende achtergronden nodig hebben, om hun gedrag beter te kunnen duiden en om jargon te ontwikkelen om goede interventies te kunnen plegen.”

 

Leg eens uit, hoe werkte dat in het voorbeeld van het etnisch profileren?

“Toen heeft de docente gezegd: we gaan nu gewoon verder met ons werk en ik wil na de les graag hierover met jou verder praten. Zo behield ze de werksfeer in de klas. Daarna regelde ze een aantal mentorgesprekken met een afdelingsleider erbij. Om elkaar te leren begrijpen: waar kwam zijn opmerking vandaan? En hoe kon zij hem binnen de school houden? Met een methode als deze zet de docent een extra stap en verbindt ze het leer- en ontwikkelklimaat met het sociaaleconomisch klimaat van de leerlingen. En dat werkt.”

 

Wat zijn jullie ambities op het gebied van gelijke kansen?

“Mijn eerste ambitie is dat minder leerlingen tussentijds uitstromen naar een lager niveau. Maar het gaat vooral om veiligheid, respect en verbondenheid voor al mijn leerlingen, in een veranderende samenleving. Daarvoor is meer kennis nodig. Daarbij helpt De Transformatieve School ons. Meer scholen in Nederland zouden hier mee bezig moeten zijn, met name in grote steden. Vanuit het onderwijs dragen we een extra grote verantwoordelijkheid om tegenwicht te bieden tegen de polarisatie die we zien in onze samenleving. Die verantwoordelijkheid ligt bij mij en mijn docenten, maar ook bij ouders. Wij investeren dus ook veel in ouderbetrokkenheid, zeker waar die niet vanzelfsprekend is. Ga met elkaar in gesprek! School nu, in 2017, is heel anders dan de tijd waarin de ouders zelf naar school gingen. Daar moet je over praten.”

Meer uit het thema ouderbetrokkenheid