Massih Hutak: “Durf te luisteren naar je leerling.”

Geschreven door
Wouter
Op mei 17, 2017

Op maandag 15 mei was TivoliVredenburg het decor van de eerste editie van StudentLab presents! Ruim 250 studenten presenteerden hun plannen om de doorstroom van het mbo naar het hbo te verbeteren. Tijdens deze bijeenkomst hield schrijver en oud-docent Massih Hutak een pleidooi voor luisteren naar leerlingen. Lees hieronder zijn volledige speech.

 

“Meester, u hebt echt talent voor taal. Ik zou echt geen lesgeven als ik zo goed Nederlands sprak als u..”

Ik keek Chaima aan en wist niet zo goed wat ik moest zeggen.

“Ik zou echt iets leips doen in de media en gekke money maken”

En ze stormden net zo hard weer mijn klas uit als dat ze was binnengekomen.

“Ik zou echt iets leips doen in de media en gekke money maken”

Deze wijze woorden van mijn favoriete wijsneus uit de klas dreunden de rest van de dag door in mijn hoofd. Het was 2013 en ik was net een week fulltime leraar. Ik leerde snel dat ik mijn muziek- en schrijfactiviteiten op een laag pitje moest zetten, hoe graag ik ook iets leips wilde doen in de media en daarmee gekke money wilde maken. Ik was toch leraar. En belangrijker nog: ik was Chaima’s mentor. Zij verwachtte van mij dat ik haar aan het einde van dat schooljaar in de derde klas van vmbo-kader zou krijgen. Net zoals de rest van mijn mentorklas hetzelfde verwachtte. En mijn werkgever verwachtte dat ik mijn opleiding ging afmaken en in vaste dienst kwam. En mijn vader verwachtte dat ik snel iets echts ging doen. Iets echters dan lesgeven, muziek maken en schrijven. Maar ik wilde toch echt muziek maken en schrijven en daarmee de wereld verbeteren. En toch bleef ik nog jaren lang lesgeven.

Leraar zijn is een van de mooiste cadeaus die het leven mij gegeven heeft. Omdat lesgeven áán mijn kinderen negen van de tien keer resulteerde in les nemen ván mijn kinderen. Mijn altijd zo nieuwsgierige kids met hun altijd zo originele vragen.

 

‘’Meester, waarom zijn drugs legaal en mensen illegaal?’’

 

‘’Meester, waarom slapen vluchtelingen op straat als al die V&D panden leeg staan?’’

 

‘’Meester, waarom mag Wilders zeggen: minder Marokkanen maar wij niet: minder huiswerk?’’

 

Uit deze vragen ontstonden gesprekken. Gesprekken waarbij mijn leerlingen vooral met elkaar spraken en ik niets meer kon doen dan gefascineerd luisteren en een soort van gespreksleider zijn. Ik had geen antwoord op hun vragen. Sterker nog, ik beantwoorde hun vragen met mijn eigen vragen. Heel veel vragen. En we kwamen er misschien niet altijd uit met elkaar, maar ik leerde dat dat mocht. Ik leerde dat elkaar begrijpen iets anders is dan het met elkaar eens zijn. Iets veel waardevollers. Hoe fel Patrick ook kon reageren op Yasmine en hoe slecht ik wel niet luisterde volgens Zoé, even later stonden we weer samen te tafeltennissen op het schoolplein. Tot ergernis van mijn collega’s die vonden dat mijn band met de leerlingen te vriendschappelijk was en niet professioneel genoeg en als ik dan zei dat zij het ook eens moesten proberen omdat ze dan misschien wel eens iets konden leren, werd ik de rest van het schooljaar door diezelfde collega’s met de nek aangekeken. Wat dacht ik wel niet, als broekie?

Als ik één ding hoop bereikt te hebben als broekie is het wel dat mijn leerlingen hopelijk nooit handelen vanuit andermans verwachtingen of uit angst maar vanuit hun talenten en kwaliteiten. Dat is hun recht. En dat ze daarin niet alleen zelf gelukkig en succesvol zijn maar ook hun talenten en kwaliteiten inzetten in dienst van hun omgeving. Dat is hun verantwoordelijkheid. En die verantwoordelijkheid nemen ze maar al te graag. Zolang wij als ‘’volwassenen’’ hen het vertrouwen geven en zolang wij als ‘’volwassenen’’ niet vergeten dat ook wij maar kinderen zijn die wat aankloten maar dan in grote mensen kostuums. Ik hoop dat mijn leerlingen en alle studenten en volwassenen hier vandaag nooit zullen settlen voor iets anders dan iets leips waar zij in geloven. Ik hoop ik mijn leerlingen daarin in ieder geval het goede voorbeeld kan geven. Ook al betekende dat dat voor mij stoppen in het onderwijs.

 

Een tijdje terug kwam ik Chaima weer tegen in de bus in Amsterdam-Noord. Ze vertelde enthousiast dat ze volgend jaar begint aan haar opleiding stewardess in Hoofddorp, tegen de verwachting van haar ouders in. Ze vertelde enthousiast dat ze dit jaar voor het eerst gestemd had, tegen mijn verwachting in. Ze vertelde dat ze mijn oproep had gezien, dat ze mij bij die ene Surinaamse meneer op tv zag en dat mijn hoofd maar niet van haar Facebook timeline te slaan was. Toen ze vroeg of ik nog lesgaf, zei ik dat ik ben gestopt en dat ik tegenwoordig iets leips doe in de media en daarmee gekke money maak. Chaima lachte. ‘’Ik wist altijd al dat u het in u had, meester. Ik ben trots op u.’’ En ze verdween weer. Ik bleef achter en lachte van oor tot oor. Ook ik was trots op mezelf. Trots dat ik durfde te luisteren naar mijn leerling.